209 - « جام جهان‌بين » سالها دل طلبِ جام جم از ما مىكرد * آنچه خود داشت ز بيگانه تمنّا مىكرد گوهرى كز صدفِ كون و مكان بيرون است * طلب از گمشدگانِ لب دريا مىكرد مشكلِ خويش بَرِ پيرِ مغان بردم دوش * كاو به تأييد نظر ، حلّ معمّا مىكرد ديدمش ، خرّم و خندان ، قدحِ باده به دست * وندران آينه ، صد گونه تماشا مىكرد گفتم : اين جام جهان‌بين به تو كى داد حكيم ؟ * گفت : آن روز كه اين گنبد مينا مىكرد بيدلى در همه احوال خدا با او بود * او نمىديدش و از دور خدايا مىكرد آن همه شعبده‌ها عقل كه مىكرد اينجا * سامرى پيش عصا و يد بيضا مىكرد گفت : آن يار كزو گشت سرِ دار بلند * جرمش اين بود كه اسرار هويدا مىكرد فيضِ روح القدس ار باز مدد فرمايد * ديگران هم بكنند آنچه مسيحا مىكرد گفتمش : زلف چو زنجير بتان از پىِ چيست ؟ * گفت حافظ گله‌اى از دل شيدا مىكرد * توضيحات : جام جم ( استعاره از دل و ضمير مرد حق ) پير مغان ( رهبر روحانى ) حكيم ( دانا ) كون و مكان ( مراد اين عالم ) بيدل ( عاشق ) قدح باده به دست ( قيد حالت يعنى در حالت عرفانى بود ) آينه ( ضمير آگاه عارف ) جام جهان‌بين ( ضمير آگاه عارف ) گنبد مينا ( كنايه از آسمان ) معنى بيت ( 1 ) ( سالها بود كه دل از ما جام جم و آينه اسرار را مىخواست ، آن چيزى كه خودش داشت از بيگانه طلب مىكرد ) معنى بيت ( 2 ) ( اين دل گوهرى را مىخواست كه از اين عالم خارج بوده ولى آن را از گمشدگان و عقل‌گرايان و مدعيان معرفت كه بر ساحل درياى اسرار وجود سرگردانند ، درخواست مىكرد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 3 و 4 و 5 و 6 به ترتيب مىفرمايد : ( ديشب مسئله دشوار خود را نزد مرشد معرفت عرضه كردم ، كسى كه با نيروى بصيرت و بينايى از مسايل پيچيده پرده برمىدارد ) ( او را در حالى يافتم كه شاد بود و قدح بادهء معرفتش پر و ضمير آگاهش در حالت روحانى و معرفت بود ، درحالىكه در آينه جام معرفت ، سرگرم كشف و شهود بود ) ( از پير پرسيدم خداوند چه موقع اين دل‌آگاه را به تو بخشيد ، گفت زمانى محبت فرمود كه اين آسمان شيشه‌اى را بنا مىكرد ) ( يكى از عاشقان كه هميشه خدا با او بود ولى او خداوند را به ديده دل نمىيافت ، ناله مىكرد و مىگفت براى رضاى خداى كعبه مقصود را به من نشان دهيد ) جناب‌عالى خود از اين چهار معنى نيت خود را بدست آوريد . 2 - اين نيت به شما نزديك است ، اما به علت مشغله و ترديد و عدم آگاهى از آن اطلاع نداريد ، براى اجراى اين نيت از افراد آگاه كمك بگيريد و آنگاه دقت ، سرعت عمل و علاقه را همراه تلاش به كار بگيريد زيرا تا موفقيت راهى نمىباشد . 3 - نيت جناب‌عالى عملى مىگردد به شرط آنكه از دانشمندان و آگاهان كمك بگيريد ، به مشاهد متبركه برويد و دعايى كنيد و محبت فرمائيد مرا نيز دعا كنيد كه خواسته جناب‌عالى عملى مىگردد . 4 - سه فرزند در طالع داريد ، مسافر شما اوضاعش بهبود يافته است به شما دروغ مىگويد ، خريد خوب است ولى فروش صلاح نمىباشد ، تغيير مكان عملى است ولى تغيير شغل نياز به موافقت دو نفر دارد ، وضع خانوادگى جناب‌عالى بهبود مىيابد ، همسرتان مهربان است به او محبت كنيد . ويژگيهاى جناب‌عالى عبارتند از : باشخصيت ، مغرور و سركش ، واقعا ضد و نقيض ، خودخواه ، سخاوتمند ، باشرف ، اصيل ، پرحرف ، فيلسوف مآب ، اهل مبارزه .